HOME/صفحه اصلی

HIV در مطب شما !

راههای انتقال HIV در مطبهای چشمی و روش پیشگیری از آن

اپتومتریست بهروز مالکی 

* این مقاله صرفا به بررسی راههای انتقال HIV در مطبهای چشمی و روش پیشگیری از آن میپردازد . برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص سایر جنبه های بیماری ایدز میتوانید با مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری در سراسر کشور یا تلفن رایگان 09686 تماس بگیرید  .

مقدمه :

هم اکنون در جهان بیش از 33 ملیون نفر با HIV زندگی میکنند . در گذشته ایدز به سرعت مبتلایان را از پا در میاورد ولی امروزه باافزایش اطلاعات موجود در مورد بیماری ایدز و ساخت داروهای مختلف بر علیه این بیماری ( اگر چه هنوز موفق به درمان قطعی آن نشده ایم ) میزان مرگ و میر بیماران در اثر ایدز و نیز میزان شروع ایدز در افراد HIV مثبت کاهش یافته و به همان نسبت احتمال مراجعه بیمار دچار ایدز یا عفونت HIV به مطب شما افزایش یافته است . ایدز میتواند از راههای مختلف بر چشم اثر بگذارد ، 75 درصد بیماران مبتلا به ایدز دچار مشکلات چشمی میشوند . اپتومتریستها میتوانند با آشنایی با تظاهرات چشمی این بیماری به تشخیص زودهنگام اختلالات چشمی ناشی از HIV کمک کنند و با تجویز کنتاکت لنز یا عینک کیفیت زندگی این افراد را بهبود بخشند و در عین حال مراقب باشند که با بکار بردن اصول بهداشتی از انتقال HIV به بیماران دیگر یا خودشان جلوگیری نمایند .

HIV و AIDS:

AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome) بیماری است که روی توانایی بدن برای مقابله با امراض اثر میگذارد . این بیماری توسط HIV (Human Immunodeficiency Virus) ایجاد میشود که به گلبولهای سفید خون ( لنفوسیتهایCD4+  T ) حمله میکند ، باعث تخریب جدی دستگاه ایمنی بدن میگردد و زمینه ساز بروز عفونتهای فرصت طلب است .

مراحل بالینی عفونت HIV  به شرح زیر است :

1- عفونت حاد اولیه HIV که حدود 3 هفته پس از تماس اولیه با ویروس به صورت علائمی شبیه سرما خوردگی شدید بروز میکند و یک تا سه هفته بطول می انجامد و با تشکیل آنتی بادی اختصاصی ویروس این علائم فروکش میناید .

2- عفونت HIV بدون علامت : در این مرحله فرد ممکن است کاملا بدون علائم مشخصه بالینی باشد در حالی که تکثیر دائمی ویروس HIV و کاهش تدریجی لنفوسیتهایCD4+  T در پشت صحنه ادامه دارد . این مرحله 8 تا 10 سال میتواند طول بکشد .

3- عفونت HIV علامتدار : در این مرحله بیماریهایی که مستقیما بدلیل وجود HIV در بدن پدید می آیند و نیز بیماریهایی که در اثر نقص سیستم ایمنی بروز میکنند ( مثل انواع تومورها و عفونتهای فرصت طلب ) در فرد ظاهر میگردند ولی این بیماریها اکثرا محدود به ارگانهایی هستند که در حالت معمول ، بیماری آنها را درگیر میکند . ( مثل کاندیدیاز دهانی یا سل ریوی )

4- نقص ایمنی پیشرفته همراه با بیماریهای فرصت طلب (ایدز) : در این مرحله تعداد لنفوسیتهایCD4+ T خون به حدی کاهش می یابد ( کمتر از 200 عدد در هر میکرولیتر ) که سیستم ایمنی بدن دیگر نمیتواند از پس وظایف معمول خود برآید و عفونتهای شدید و گسترده در محلهایی غیر معمول در بدن ظاهر میگردند ( مثل کاندیدیاز مری یا ریه و سل خارج ریوی ) و در نهایت منجر به مرگ بیمار میشوند .

 *** در هر سه مرحله فوق احتمال انتقال عفونت HIV از فرد آلوده به دیگران وجود دارد.

مسائل اجتماعی و روانی مرتبط با بیماری :

متاسفانه در بعضی جوامع به دلیل آموزش غلط ، ایدز بیماری ویژه افرادبی بند و بار تلقی میگردد و به راحتی سایر راههای انتقال این بیماری نادیده گرفته میشود . در چنین جوامعی فرد دچار ایدز یک گناهکار و مجرم شناخته میشود و همین طرز تلقی باعث میشود فرد با پنهان کردن بیماری خود موجبات انتقال بیشتر آنرا فراهم آورد و یا دچار انزوا شده و فرصت یادگیری را از دست بدهد .

بعنوان یک پزشک در برخورد با این بیماران از هر گونه پیش داوری و سوءظن و انگ زدن بپرهیزید .رازدار باشید و سعی کنید اضطراب بیمار را تسکین داده و روحیه اش را تقویت کنید .علت شروع این بیماری در فرد به ما مربوط نمیباشد لذا باید از تحقیر و تبعیض خودداری کنیم و بدانیم که فرد مبتلا به عفونت HIV خود به حد کافی با مشکلات روحی و جسمی ، اقتصادی و اجتماعی ، وحشت از مرگ و ... دست به گریبان است . پس آنانرا طرد نکنیم واجازه دهیم همچون یک فرد معمولی از خدماتی که انجام آن وظیفه ماست برخوردار گردند.

عفونت HIV یک بیماری ساده عفونی است چرا که راههای انتقال و راههای جلوگیری از آن مشخص است ولی چون یک بیماری رفتاری بوده و با پنهانکاری همراه است ، مشکل ساز شده است . بیماری سرماخوردگی بسیار راحت تر از عفونت HIV منتقل میگردد . HIV از طریق آب ، هوا ، حشرات ، لمس کردن ، دست دادن ، کنارهم نشستن و صحبت کردن ، سرفه ، عطسه ، دستگیره در ، گوشی تلفن ، توالت ، آبخوری ، غذا و ... منتقل نمیشود .تا کنون هیچ موردی از انتقال عفونت HIV در اثر تماس با عرق ، بزاق یا اشک فرد آلوده دیده نشده است . همچنین هیچ گزارشی از انتقال HIV از بیمار آلوده به درمانگر یا بیمار دیگر در مطب چشمی وجود ندارد. HIV یک ویروس حساس است و مدت زیادی در محیط دوام نمی آورد . حتی در مایعاتی چون خون که دارای تجمع بالایی از HIV است در طی چند ساعت با خشک شدن ، درصد عمده ویروسها از بین میروند . لذا با بیمار دچار عفونت HIV راحت برخورد کنید و فقط هنگامی که شما یا بیمار دارای زخم باز یا التهاب پوستی هستید و یا در مواردی که مجبور به استفاده از اشیاء نوک تیز یا برنده هستید و یا احتمال تماس با خون یا مخاط آلوده وجود دارد جانب احتیاط را مراعات نمایید ( قسمت اقدامات پیشگیرانه در مطبهای چشمی را مطالعه کنید ) .

تظاهرات چشمی عفونت HIV :

عوارض چشمی HIV در سه چهارم بیماران دچار ایدز دیده میشود . این عوارض در صورت عدم مداوا میتوانند به سرعت منجر به نابینایی گردند ولی در صورت تشخیص به موقع راههای درمانی موثری بر علیه آنها وجود دارد .عوارض چشمی ایدز هم در انتریور سگمنت و هم در پوستیور سگمنت دیده میشوند . HIV در انتریور سگمنت باعث ایجاد کاپوزی سارکوما ( نوعی سرطان نادر که پلکها و ملتحمه را در گیر میکند ) ، کونژکتیویت ، یووئیت و عفونتهای ناشی از هرپس زوستر ، هرپس سیمپلکس و عفونتهای قارچی میگردد . در پوستیور سگمنت HIV باعث ایجاد HIV Retinopathy ( نقاط cotton-wool ، میکروآنرویسم ، خونریزی های نقطه ای ) ، ادم پاپی ، انتریور ایسکمیک رتینوپاتی ، آتروفی اپتیک و عفونتهای فرصت طلب چون رتینیت سایتو مگالو وایروس ، رتینو کوروئیدیت توکسوپلاسمایی ، اندوفتالمیت کاندیدایی ، رتینیت باکتریایی ، کوریو رتینیت کریپتو کوکوسی ، کوروئیدیت پنوموکیستی و نکروز حاد رتین میگردد .

شایعترین و جدی ترین عارضه چشمی HIV ، رتینیت سایتو مگالو وایروسی میباشد که در 40 درصد بیماران دچار ایدز دیده میشود . عفونت سایتو مگالو وایروسی در شبکیه سبب ایجاد اگزودای سفید یکپارچه به همراه خونریزی شبکیه ( Cottage Cheese & Ketchup Appearance ) میگردد . ضایعات معمولا یک طرفه و در اغلب موارد ابتدا محیطی هستند و سپس فووآ را هم درگیر میکنند . تاری دید پیشرونده بدون درد و مشاهده مگس پران از علائم شایع این عفونت است . جداشدگی شبکیه در این بیماران شبب کاهش دید ناگهانی میشود .

بطور کلی در فاندوسکوپی افراد دچار HIV ، آنان را از نظر وجود نقاط cotton-wool ، اگزودا های زرد و سفید و خونریزی شبکیه کنترل کنید .

( برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد عوارض چشمی ایدز به این مقالات مراجعه کنید :

·  HIV And Contact Lens - http://www.4shared.com/file/61014842/791cb31/HIV_AND_CONTACT_LENS.html?dirPwdVerified=3543ac09

·  Ophthalmic Manifestations of HIV - http://hivinsite.ucsf.edu/InSite?page=kb-04-01-12 )

HIV در مایعات و بافتهای بدن :

HIV در اغلب اجزاء چشم بیماران HIV مثبت دیده میشود . مقدار تجمع HIV در بافتهای مختلف چشمی و در دو چشم یک فرد میتواند متفاوت باشد . HIV در ویتره ، زلالیه ، اشک و عرق بیماران HIV مثبت دیده شده است ولی مقدار آن به حدی که است که CDC (Centers for Disease Control) آنها را ( به جز مواردی که در این مایعات خون دیده شود ) از لیست مایعات بدن که بالقوه آلوده هستند حذف کرده است .

بیشترین تجمع HIV در خون است و لذا بافتهایی که خونرسانی بیشتری دارند ( مثل رتین و کوروئید ) بیشتر تحت تاثیر عفونت HIV قرار میگیرند .HIV در قرنیه و ملتحمه نیز مشاهده شده است . ملتحمه منبع HIV موجود در اشک است . HIV در طی فرایند گذاشتن و برداشتن کنتاکت لنز به کناکت لنزهای افراد آلوده ( اعم از هارد یا سافت ، پرآب یا کم آب ) منتقل میشود . HIV در محلولهای نگهداری لنز و جالنزی های مورد استفاده توسط افراد آلوده هم دیده شده است .نکته مهم این است که در همه موارد فوق مقدار HIV به حدی کم است که عملا احتمال آلوده شدن درمانگران وجود ندارد ( این مطلب به معنی مجاز بودن سایر افراد به استفاده مشترک از کنتاکت لنز یا محلول نگهداری لنز افراد آلوده نمیباشد چرا که در این صورت به دلیل تماس طولانی مدت ویروس با ملتحمه چشم ، احتمال ابتلا زیاد است ) . تاکنون هیچ موردی از ابتلای درمانگر به عفونت HIV در اثر تماس با اشک ، عرق ، بزاق و کنتاکت لنز بیماران آلوده دیده نشده است . هیچ موردی از انتقال HIV به چشم پزشک در حین عمل جراحی گزازش نشده است . حتی در موارد پیوند قرنیه از فرد آلوده به فرد سالم هم ( برخلاف پیوند سایر اعضاء بدن ) فرد گیرنده مبتلا نشده است . لذا در صورت رعایت موازین بهداشتی معمول امکان انتقال عفونت HIV در مطب چشم بسیار بعید و عملا غیر ممکن است .تنها مواردی که احتمال انتقال عفونت در مطب چشم را بوجود می آورد تماس خون یا مخاط آلوده به HIV با زخم باز یا پوست ملتهب یا مخاط است .

HIV و استفاده از کنتاکت لنز :

اگر بیماری HIV مثبت است ولی از سلامت عمومی خوبی برخوردار است و هنوز وارد فاز ایدز نشده است میتواند همچون یک فرد عادی از کنتاکت لنز استفاده نماید . البته قبل از تجویز لنز باید بیماران را در خصوص احتمال قطع موقت یا دائمی استفاده از کنتاکت لنز در صورت بروز بیماریهای سطح چشمی ناشی از HIV ( همچون عفونتهای فرصت طلب انتریور سگمنت یا نئوپلازیهای همراه ایدز ) آگاه نمود .

در بیماران HIV مثبت به دو دلیل باید از استفاده لنز بصورت Extended Wear ممانعت نمود . نخست اینکه مطالعات نشان میدهد ریسک وقوع عفونت چشمی درExtended Wear نسبت به Daily Wear بیشتر میباشد و دوم اینکه به دلیل سندرم Dry Eye ناشی از HIV و کاهش ترشح اشک در این بیماران ، Extended Wear برای آنها مناسب نمیباشد . بهترین گزینه برای این افراد لنزهای Daily Wear یکبار مصرف ( Disposable ) هست زیرا احتمال ورود پاتوژنها را به چشم بسیار کاهش میدهد و نگرانی های مربوط به ضد عفونی کردن لنز را از بین میبرد .

وقتی بیمار HIV مثبت به مرحله ایدز میرسد ، کاهش ایمنی بدن او را در مقابل عفونتها مستعدتر می سازد . لذا در این مرحله آموزش بیمار در خصوص نحوه استفاده و نحوه مراقبت از لنز و علائم چشمی مربوط به ایدز اهمیت بسیاری دارد . با این همه حتی در این مرحله نیز با رعایت نکات ایمنی بیمار میتواند به استفاده از لنز ادامه دهد .

در کل یک فرد HIV مثبت باید نکات زیر را در استفاده از کنتاکت لنز مراعات نماید :

1 – برای جلوگیری از عفونتهای چشمی در ضدعفونی کردن لنز نهایت دقت به عمل آید . حتما از محلولهای استاندارد و مورد تایید متخصصین مراقبت چشم ( چشم پزشک یا اپتومتریست ) استفاده شود و محلولهای متفرقه بکار برده نشود . کلیه مراحل نگهداری لنز ( اعم از پاک کردن با مالش ، آب کشیدن و ضد عفونی کردن لنز ) دقیقا بر اساس آموزش ارائه شده توسط متخصص مراقبت چشم انجام شود و هیچ مرحله ای حذف نشود . جالنزی نیز باید به درستی تمیز و ضد عفونی گردد .

2 – هرگز جالنزی و محلول نگهداری لنز بطور مشترک با دیگران استفاده نگردد . HIV در لنز ، محلول نگهداری لنز و جالنزی های افراد آلوده به HIV دیده شده است پس هیچ فرد دیگری مجاز به استفاده از لنز ، جالنزی یا محلول مورد استفاده یک فرد HIV مثبت نیست.

3 – با مشاهده هرگونه علامت چشمی ( خارش ، قرمزی ، تغییر در دید ، فلوتر ، فلاشینگ ، مشاهده نقطه کور در میدان دید ، دوبینی ، مشکل حرکتی چشم ، مشاهده ضایعه در چشم یا ضمائم آن ) بیمار باید بلافاصله لنز را از چشم خارج نماید و به متخصص مراقبت چشم مراجعه نماید . لنز حتما همراه آورده شود زیرا ممکن است نیاز به بررسی لنز و یا کشت میکروب باشد .

4 – Follow up در بیماران مبتلا به HIV که از لنز استفاده میکنند باید دقیقتر و بیشتر از افراد عادی باشد .

اقدامات پیشگیرانه در مطبهای چشمی :

1 – موثرترین روش پیشگیری از انتقال عفونت شستن دستهاست . دستها را پس از هر اقدام که منجر به تماس با اشک بیمار شود ( از جمله فیت کنتاکت لنز ) کاملا با آب و صابون شسته و خوب خشک کنید . برای این کار ابتدا دستها را صابون زده ، سپس حداقل 10 ثانیه دستها را به شدت به هم بمالید و سپس زیر جریان آب ، آب بکشید .

2 – استفاده از دستکش در معاینات روتین چشمی لازم نیست . دستکش فقط در موارد زیر الزامی است : ( دقت کنید استفاده از دستکش لزوم شستن دستها را از بین نمیبرد زیرا احتمال سوراخ شدگی دستکش وجود دارد و میکروبها در زیر دستکش به سرعت رشد میکنند .)

الف – مواردی که احتمال تماس با خون یا مایعات آلوده وجود دارد ؛ مثل مواقعی که بیمار کونژکتیویت هموراژیک ، زخم باز ، بریدگی یا درماتیت دارد یا درمانگر میخواهد رگی را برای فلورسئین آنژیوگرافی سوراخ کند و یا از وسایل تیز مثل سوزن یا تیغ جراحی استفاده نماید. همچنین برای انجام هرگونه عمل جراحی حتما باید دستکش بکار برد .

ب – هنگامی که درمانگر دارای زخم یا درماتیت در قسمتهایی از پوست که احتمال تماس با بیمار را دارند ، میباشد .

3 – استفاده از گان ، پیش بند ، ماسک و محافظ چشم اجباری نیست . فقط در مواردی که احتمال پاشیدن خون یا سایر مایعات بدن وجود دارد باید از آنها استفاده نمود .

4 – نوک ظروف محتوی قطره ها و پمادهای چشمی نباید در تماس مستقیم با پلک ، اشک یا ملتحمه بیماران قرار گیرد و در صورت تماس باید آنها را دور انداخت . حتی در غیر اینصورت نیز قطره ها و پمادها را فقط تا یک ماه پس از باز کردن درب آنها میتوان مصرف نمود . همچنین محلول سالین مورد استفاده در مطب هر 24 ساعت باید عوض شود .

5 – اگر در حین معاینه بیمار آلوده صدمه ای از قبیل ورود سوزن به بدن درمانگر یا ایجاد برش روی پوست وی اتفاق افتاد ، محل زخم باید به مدت 5 دقیقه با مواد ضد عفونی کننده - بدون مالش دادن - شستشو گردد و در صورت نیاز سطح زخم پوشانده شود تا خونریزی بند بیاید . اگر در حین معاینه خون یا مایعات بدن به صورت و چشم درمانگر پاشید ، باید سریعا محل را با آب فراوان شستشو داد و از پلک زدن و مالیدن چشمها خودداری نمود. در هر حال باید به سرعت با موسسات مشاوره ایدز تماس گرفته شود تا در صورت بالا بودن خطر ابتلا اقدامات درمانی لازم به عمل آید زیرا در اینگونه موارد 6 ساعت اول Golden Time است .

6 – در هنگام تمیز کردن تجهیزات استفاده شده ، دور انداختن سوزنها و جابجا کردن اشیاء برنده پس از جراحیها احتیاط کنید زیرا 88 درصد انتقال HIV در کلینیک از این طریق صورت میگیرد .برای جلوگیری از صدمات در اثر سوزن ، پس از استفاده :

·        در پوش سوزنها را با دست سر جایش نگذارید .

·        سوزنها را با دست خم نکنید یا نشکنید .

·        سرسوزنها را با دست از سرنگهای یکبار مصرف جدا نکنید .

·        سرسوزنها و سرنگهای استفاده شده را در ظروف مخصوص که ضد پارگی و ضد نشت هستند بریزید .

·        ظروف مخصوص را تا حد امکان در دسترس قرار دهید .

·        پس از پر شدن ظروف مخصوص درب آنها را محکم بسته و تحویل مراکز یا کامیونهای مخصوص زباله های بیمارستانی بدهید .

ضدعفونی کردن محیط و تجهیزاتی که در تماس با چشم قرار میگیرند :

ضدعفونی کردن مانع مهمی در برابر انتقال عفونتها از جمله عفونت HIV میباشد . اگرچه ممکن است ضدعفونی کردن مداوم تجهیزات و محیط کار کسل کننده ای به نظر برسد ولی نباید از آن غفلت نمود .

ضدعفونی کردن سطوح خارجی تجهیزات و محیط مطب :

سطوح محیطی معمولا منبع عفونت نیستند ولی اگر آلوده شوند میتوانند باعث آلودگی دستها و سایر اشیائی شود که در تماس با بیمار قرار میگیرند . بنابراین سطوح باید با ضدعفونی کننده های بیمارستانی مورد تایید یا با الکل 70 درصد بطور روتین تمیز شوند .این کار باید هر 24 ساعت یکبار یا بلافاصله پس از تماس با بیمار آلوده انجام شود . سطوح تجهیزاتی مثل جعبه لنز را بصورت هفتگی یا در مواقع لزوم با پارچه مرطوب و آب و صابون ملایم ( فاقد موراد رنگی ، معطر و حساسیت زا ) تمیز نمایید .

ضدعفونی کردن کنتاکت لنزهای ترایال :

 مطالعات نشان میدهد که اغلب محلولهای مراقبت از لنزهای نرم که بصورت تجاری در دسترسند در صورتی که بطور اصولی و با روش درست استفاده شوند ، HIV را نابود میکنند (Virucidal efficacy of various lens cleaning and disinfecting solutions on HIV-I contaminted contact lenses ) این محلولها ارزان هستند ، کاربرد آنها راحت است ، بر روی HIV موثرند و استفاده از آنها احتمال انتقال عفونت را از بین میبرد .محلولهای مراقبت لنزهای RGP نیز در مدت 4 ساعت که باید لنز داخل محلول باشد HIV را نابود میسازند . CDC  و AAO - American Academy of Ophthalmology علاوه بر روشهای فوق الذکر روشهای زیر را برای لنزهای ترایال توصیه میکنند (سیستم حرارتی برای لنزهای RGP قابل استفاده نمیباشند ) :

1- سیستم هیدروژن پراکساید : لنز را در سبد مخصوص تعبیه شده در جالنزی قرار دهید و آنرا با محلول هیدروژن پراکساید بشویید و سپس سبد و لنز را در جالنزی پر شده با هیدروژن پراکساید قرار دهید تا ضدعفونی شود . پس از گذشت مدت زمان توصیه شده توسط سازنده محلول ، از محلول خنثی ساز برای خنثی کردن هیدروژن پراکساید ( تبدیل آن به آب ) استفاده کنید تا در چشم واکنش حساسیتی ایجاد ننماید .قبل از قرار دادن لنز در چشم آنرا با محلول سالین آب بکشید .

2 – سیستم حرارتی : ابتدا لنز را با محلول پاک کنید سپس آنرا در جالنزی پر از محلول سالین قرار دهید . پس از آن جالنزی را در دستگاه مخصوص بگذارید تا با افزایش حرارت محلول سالین ، لنز ضدعفونی گردد. لنز باید به مدت 10 تا 20 دقیقه در معرض حرارت 78 تا 80 درجه سانتیگراد قرار گیرد.فراموش نکنید که بعضی لنزها را نباید به روش حرارتی ضدعفونی کرد ( از جمله لنزهایی که در گروه 4 تقسیم بندی FDA هستند یعنی لنزهای پرآب یونی ) لذا در مورد هر لنزی از دستورات سازنده آن پیروی کرده و نیز از جالنزی و محلولهای مخصوص این روش استفاده کنید .

ضدعفونی کردن پریزم تونومتر گلدمن :

1 - CDC توصیه میکند برای ضدعفونی کردن سر تونومتر گلدمن ابتدا آنرا پاک کرده و به مدت توصیه شده داخل یکی از محلولهای زیر قرار دهید . سپس آنرا کاملا آب کشیده و خشک نمایید ( آب کشیدن برای جلوگیری از De-epithelialization قرنیه در اثر بقایای ماده ضدعفونی کننده ، ضروری است .) .

الف – هیدروژن پراکساید ( آب اکسژنه یا H2O2 ) سه درصد به مدت 5 دقیقه . این محلول حداقل روزی دوبار باید تعویض گردد .

ب – محلول تازه سفید کننده خانگی ( وایتکس یا هیپوکلریت سدیم یا NaClO ) که به نسبت 1:10 ( یک قسمت سفید کننده ، 9 قسمت آب مقطر ) رقیق شده باشد  به مدت 5 تا 10 دقیقه .این محلول حداقل روزی یکبار باید تعویض گردد .

ج – اتانول ( الکل اتیلیک ) یا ایزوپروپانول ( الکل ایزوپروپیل ) 70 درصد به مدت  5 تا 10 دقیقه .این محلول حداقل روزی دوبار باید تعویض گردد .

برای جلوگیری از صدمه به پریزم تونومتر AAO توصیه میکند از یک ظرف پتری ( Petri dish ) که درب آن به اندازه مناسب سوراخ شده است استفاده شود تا پریزم تونومتر را به نحوی نگه دارد که فقط سطح اپلانیشن و 2 تا 3 میلی متر اطراف آن با محلول ضدعفونی کننده در تماس باشد . همچنین میتوان از یک Gallipot پلاستیک بصورت زیر استفاده کرد .

2 - برخی پژوهشگران معتقدند علاوه بر روشهای فوق میتوانید سر تونومتر را با الکل ایزوپروپیل و پنبه پاک کنید و بگذارید تا خشک شود . در این روش باید سر تونومتر را حداقل 15 ثانیه با پنبه آغشته به الکل پاک کنید . ( این روش علیه بعضی ویروسها مثل هپاتیت B موثر نیست )

* 10 دقیقه قرار دادن سر تونومتر در محلول ضدعفونی موثر تر از پاک کردن آن با الکل میباشد ولی روش دوم به دلیل سادگی متداول تر است . بعلاوه روش اول ممکن است بدلیل خاصیت خورندگی فلزات و اثرات تخریبی مواد مورد استفاده ، باعث صدمه به پریزم تونومتر شود ولی در روش دوم این احتمال وجود ندارد . بهتر است دو عدد پریزم تونومتر داشته باشید تا در هنگامی که یکی در حال ضدعفونی شدن است از دیگری استفاده کنید .

ضدعفونی کردن تونومتر Schiotz:

 قطعات تونومتر باید در بین هر بار استفاده از هم باز شود . غلاف باید با دو لوله پاک کن که اولی در الکل خیسانده شده و دومی خشک است تمیز شود و صفحه انتهایی نیز با سواب الکلی تمیز گردد. قبل از سرهم کردن دستگاه همه سطوح باید کاملا خشک شوند .

ضدعفونی کردن لنزهای تشخیصی مثل لنز گونیوسکوپی  و  تری میرور  و ... :

1 – تمیز کردن : این لنزها را بلافاصله بعد از برداشتن از روی چشم بیمار بطور کامل با آب سرد یا ولرم بشویید سپس چند قطره صابون ملایم ( فاقد موراد رنگی ، معطر و حساسیت زا ) روی پنبه ریخته و با حرکت دورانی به آهستگی لنز را پاک کنید . بعد آنرا آب بکشید و با پارچه بدون پرز ( مثل جیر نرم ) خشک کنید .

2 - ضدعفونی کردن : لنز را 20 دقیقه داخل محلول گلوتارآلدئید ( Glutaraldehyde ، سایدکس ) 2 درصد یا 3.4 درصد گذاشته یا 10 دقیقه داخل محلول 1:10 سفید کننده خانگی ( یک قسمت سفید کننده ، 9 قسمت آب مقطر ) قرار دهید . برای جلوگیری از صدمه به لنز از زمان مجاز تجاوز نکنید . پس از آن لنز را بطور کامل آب بکشید ( سه بار هر بار یک دقیقه با آب سرد یا ولرم ) و به دقت خشک کرده در محفظه خشک قرار دهید .

استریل کردن لنزهای جراحی مثل لنز ویترکتومی :

لنزها را در محفظه استریلیزاسیون قرار داده و آنها را داخل اتوکلاو بخار به مدت حداقل 15 دقیقه در دمای 134 درجه سانتیگراد استریل کنید . در دستگاه اتوکلاو بخار فقط از آب مقطر استفاده کنید .

پاک کردن سایر تجهیزات مطب :

• ترایل فریم ، فوروپتر ، chin & head rest ، اکلودر و اسکلرال دپرسور را بعد از هر بیمار آلوده ، با پنبه و الکل 70 درصد به مدت حداقل 15 ثانیه مالش داده سپس آب بکشید و خشک کنید .
• پروب A-Scan را بین 5 تا 10 دقیقه داخل هیدروژن پراکساید قرار دهید و سپس آب بکشید و خشک کنید .
• پروب B-Scan را 10 دقیقه داخل الکل 70 درصد قرار دهید و سپس آب بکشید و خشک کنید .

* نوعی لایه محافظ یکبار مصرف از جنس هیدروژل برای استفاده روی سطح پریزم تونومتر ، لنز گونیوسکوپی ، پروب A-Scan ، پروب پاکیمتری ، لنز تری میرور ، لنز YAG لیزر ، لنز لیزر رتین ، لنز ویترکتومی و ... اختراع شده ولی هنوز بطور انبوه در دسترس نمیباشد . همچنین پریزم تونومتر یکبار مصرف نیز موجود میباشد ولی استفاده از آن هزینه بر بوده و فاقد صرفه اقتصادی است .

نکات چشمی که بیماران HIV مثبت باید مراعات نمایند :

1 – حتما پزشک را در جریان بیماری خود و ابتلا به عفونت HIV قرار دهید تا ناخواسته باعث انتقال HIV نشوید .

2 – معاینات دوره ای چشمی را فراموش نکنید ( در مرحله بدون علامت هر سه تا شش ماه یکبار - در مرحله علامتدار هر یک ماه یکبار ) .

3 – در صورت مشاهده هرگونه علائم چشمی مرتبط با HIV یا عفونتهای فرصت طلب چشمی از جمله درد ،خارش ، سوزش ، قرمزی چشم یا بافت اطراف آن ، تغییر در دید ،  مشاهده نقطه کور در میدان دید ، مشاهده اجسام شناور یا نقاط درخشان در مقابل چشم ، دوبینی ، مشکل در حرکات چشم ، مشاهده زائده در چشم یا ضمائم آن سریعا به متخصص مراقبت چشم ( چشم پزشک یا اپتومتریست ) مراجعه نمایید . اگر از کنتاکت لنز استفاده میکنید آنرا از چشم خارج کرده و همراه خود به مطب بیاورید .

4 – از استفاده مشترک از لنز ، محلول نگهداری لنز و جالنزی با دیگران جدا بپرهیزید . این موضوع شامل لنزهای رنگی نیز میگردد .

5 – در صورت استفاده از کنتاکت لنز بهداشت آنرا دقیقا همانگونه که پزشکتان به شما می آموزد مراعات نمایید .

6 – فقط از کنتاکت لنزها و محلولهای استاندارد و مورد تایید متخصصین مراقبت چشم استفاده کنید و محلولها ولنزهای متفرقه و بی نام و نشان را بکار نبرید .

نکاتی که شما بعنوان پزشک باید مراعات نمایید :

1 – فرد آلوده به HIV همچون سایر مراجعان شما یک بیمار است نه مجرم ، شما نیز پزشک باشید نه قاضی .

2 – پوستر زیر را در مطب خود و در معرض دید نصب کنید . ( برای دیدن پوستر در اندازه بزرگ روی تصویر آن کلیک کنید .)

3 – بروشورهای آموزشی در خصوص این بیماری و نکات چشمی که بیمار باید مراعات نماید تهیه و در اتاق انتظار در دسترس مراجعان قرار دهید . ( میتوانید از مطالب گفته شده در قسمت " نکات چشمی که بیماران HIV مثبت باید مراعات نمایند " استفاده نمایید . )

4 – شماره تماس کلینیک مشاوره ایدز و بیماریهای رفتاری در شهر خود را از طریق 118 یا اینترنت یا مرکز بهداشت شهرستان شهرستان خود تهیه کنید و در دسترس داشته باشید .

5 – ÏÑ ÑæÒ ÌåÇäی ÇیÏÒ ( Çæá ÏÓÇãÈÑ -  10 یÇ 11 آذر هر سال ) با نصب یک روبان قرمز کوچک ( که سمبل آگاهی در برابر ایدز و همبستگی با قربانیان آن میباشد ) بر روی روپوش خود به جمع کسانی بپیوندید که در سرتاسر جهان به دنبال تحقق شعار زیر هستند :

" هم پیمان با هم در برابر گسترش ایدز "

ÊÔ˜Ñ æ ÞÏÑÏÇäی :

ÈÏیäæÓیáå ÇÒ ÂÞÇی ϘÊÑ ãÍãæÏ äÌÇÈÊ ( �Ôã �ÒÔ˜ ) ¡ ÂÞÇی ϘÊÑ ãåÑÏÇÏ ÚÓ˜ÑیÇä ( ãÊÎÕÕ �ÒÔ˜ی ÇÌÊãÇÚی )  ¡ ÎÇäã ϘÊÑ ˜ÇÒÑæäی ( ãÊÎÕÕ �ÒÔ˜ی ÇÌÊãÇÚی ) æ ÂÞÇی ϘÊÑ ÍÓیä ÝÑÇãÑÒی ( ãÊÎÕÕ ÈیãÇÑیåÇی ÚÝæäی ) ˜å ÏÑ Êåیå Çیä ãÞÇáå ÇÒ ÑÇåäãÇیی åÇی ÓæÏãäÏÔÇä ÇÓÊÝÇÏå ÔÏå ÇÓÊ ÊÔ˜Ñ Èå Úãá ãی ÂیÏ .

تعدادی از منابع استفاده شده در این مقاله :

1. AIDS and the Eye Care Professional - Phyllis L. Rakow, COMT, NCLE-AC, FCLSA(H)

2. HIV Infection Prevention , Strategies for Clinicians - Tanya Schreibman and Gerald Friedland - AIDS Program, Yale School of Medicine, Yale–New Haven Hospital, New Haven, Connecticut

3. Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities, 2008 - William A. Rutala, Ph.D., M.P.H. David J. Weber, M.D., M.P.H. and the Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee (HICPAC)

4. Protecting Ophthalmic Instruments Against Contamination And-Cross-Infection- (WO-2005-065530) - World Intellectual Property Organization

5. Disinfection of Equipment in the Ophthalmology Clinic - Julie A. Burlew-Quartey,R.N., CNOR, CRNO , Clinical Nurse Manager -  Palo Alto Medical
   Foundation , Palo Alto, California

6. Contact Lenses in Ophthalmic Practice , Ch 25 : AIDS and Contact Lenses - C. Coral Ghanem and C.H. Green

7. HIV and Contact Lenses -  http://www.4shared.com/file/61014842/791cb31/HIV_AND_CONTACT_LENS.html?dirPwdVerified=3543ac09

8. Ophthalmic Manifestations of HIV - Irma Ahmed, MD, Pacific Eye Associates - Everett Ai, MD, Pacific Eye Associates - Eugene Chang, MD, California Pacific Medical Center - Alan Luckie, MB, ChB, California Pacific Medical Center

9. Virucidal efficacy of various lens cleaning and disinfecting solutions on HIV-I contaminted contact lenses - Amin RM, Dean MT, Poiesz BJ, Zaumetzer LE; American Society for Microbiology. Meeting.

10. How well does HIV survive outside the body? - CDC , Divisions of HIV/AIDS Prevention National Center for HIV/AIDS, Viral Hepatitis, STD, and TB Prevention

11. Minimizing Transmission of Bloodborne Pathogens and Surface Infectious Agents in Ophthalmic Offices and Operating Rooms - Clinical Statements of American Academy of Ophthalmology

12. Disinfection of Goldmann tonometers against human immunodeficiency virus type 1- Pepose JS, Linette G, Lee SF, MacRae S - Arch Ophthalmol. 1989 Jul;107(7):983-5.

13. HIV/AIDS تشخیص ، مراقبت و درمان - دکتر مینو محرز ، دکتر میترا معتمدی هروی - وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ، معاونت سلامت ، مرکز مبارزه با بیماریها - مرکز نشر صدا

14 . مقررات مربوط به گندزدايي و سترون سازي وسايل پزشكي - دكتر مهرداد عسكريان - شورای سياستگزاري كنترل عفونت بيمارستاني - دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس 

HOME/صفحه اصلی

All text and images on this site are copyright © 2009 by Behrooz Maleki
استفاده از مطالب این سایت تنها با ذکر منبع مجاز میباشد